حکمرانی خوب
![شفافیت. حق اظهارنظر. کارآیی و. انرژی بخشی. انصاف و عدالت. مشارکت. اجماع سازی.](https://www.havapo.ir/wp-content/uploads/2020/10/حکمرانی-خوب-2-جدید.jpg)
![حکمرانی خوب1 جدید](https://www.havapo.ir/wp-content/uploads/2020/10/حکمرانی-خوب1-جدید-scaled-882x1024.jpg)
حکمرانی یکی از اساسی ترین نیازهای جوامع بشری است که ضرورت آن بر کسی پوشیده نیست. البته، اختلاف نظرهای جدی در کم و کیف آن وجود دارد، با این حال دغدغه ی اصلی اغلب نظریه پردازان این حوزه، اجرای عدالت و جلوگیری از استبداد، خودکامگی و برقراری نظم و امنیت است. قانون اساسی هر کشوری ضمن تعریف اصول اساسی، ساختار، سلسله مراتب، جایگاه و حدود قدرت سیاسی دولت، به تعیین و تضمین حقوق شهروندان و تنظیم روابط قدرت می پردازد .
حکمرانی خوب گفتمان جدیدی است که با مؤلفه هایی مانند قانونمندی، مشارکت، مسئولیت پذیری، پاسخگویی، شفافیت، اثربخشی و کارایی تعریف می شود که در سال های اخیر مورد توجه قرار گرفته است.
کمیسیون جامعه ی اروپا تصریح می کند که حکمرانی خوب، متضمن این موضوع است که دولتمردان، نهادها و سازمان ها به حقوق بشر، اصول دموکراسی و قانونمندی، احترام بگذارند.
بر اساس جدیدترین تعریف بانک جهانی ، حکمرانی خوب، در اتخاذ سیاست های پش بینی شده و صریح حکومت، تصمیمات اداری و سیاسی شفاف، مسئولیت پذیری کارگزاران، پاسخگویی دستگاه های اجرایی در قبال عملکردهای خود، مشارکت فعال شهروندان و همچنین برابری همه شهروندان در برابر قانون تبلور می یابد. به طور کلی می توان گفت حکمرانی خوب، تعیین کیفیت و چگونگی اداره سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور برای رسیدن به اهداف معین شده، می باشد. این مورد در برگیرنده ی روش ها و راهکارهایی است که شهروندان و سایر کنش گران اجتماعی می توانند از این طریق، توانایی دنبال کردن علایق و حقوق قانونی خود را داشته باشند.
اهداف کلان حکمرانی خوب
- بازساخت جامعه ی مدنی برای تقویت و اعتلای بیشتر سازمان ها، نهادها و جوامع محلی
- کاهش فقر و جدایی گزینی های اجتماعی، قومی و فرهنگی در کشور
- افزایش مشارکت شهروندان و صاحبان منافع در فرآیندهای سیاسی
- کاهش فساد و افزایش سلامت اداری
- بهبود کیفیت معاش و افزایش امکان زندگی برای همه شهروندان
- حفظ و توسعه مردم سالاری
- ایجاد فرصت و امکان برای شهروندان به منظور نشان دادن مطالباتشان
- اعتلای امنیت، برابری و پایداری در کشور
مولفه های حکمرانی خوب در نگرش نهادهای بین المللی
- حاکمیت قانون
- پاسخگویی
- مشارکت
- شفافیت
- برابری طلبی و فراگیر بودن
- کارایی و اثربخشی
- اجماع سازی
- بینش راهبردی
- تمرکز زدایی
برخی از پیامدهای حقوقی حکمرانی خوب عبارتنداز:
- نگاه واقع گرایانه در مورد اداره ی امور کشور
- تقویت مشارکت شهروندان درفرآیند تصمیم سازی و تصمیم گیری
- اعتماد شهروندان به برنامه های کارگزاران و پشتیبانی قوی شهروندان از آن ها
- تقویت مشروعیت نظام سیاسی
- افزایش آگاهی شهروندان نسبت به حقوق متقابل خود و حکومت
- ایجاد فرصت های برابر در تمامی زمینه ها
- توسعه ی پایدار انسانی
- توسعه ی مردم سالاری و تقویت مشارکت شهروندان، افزایش احترام به حقوق بشر و تقویت همبستگی اجتماعی.
- کاهش فساد و تقویت سلامت اداری و مخالفت با قانون گریزی و هنجارشکنی
همچنین برخی از صاحب نظران دیگر بر این باورند که کاربست مؤلفه ها ی حکمرانی خوب پیامدهایی به همراه خواهد داشت که عبارتنداز:
- ایجاد توسعه ی پایدار انسانی و نیز حمایت و حفاظت از فرصت های زندگی و منابع برای نسل های آینده شامل توانمندسازی، افزایش رضایت مندی، جلوگیری از تحقق شکاف های اجتماعی، پاسخگویی به مطالبات شهروندان، افزایش مشارکت شهروندان و سایر کنش گران در فرآیند تصمیم گیری
- تقویت سرمایه های اجتماعی، سیاسی و انسانی
- کاهش فساد، ارتقای سلامت اداری و مقابله با قانون گریزی و هنجارشکنی
- توسعه ی مردم سالاری، گسترش تکثرگرایی، افزایش احترام به حقوق شهروندی و تقویت همبستگی اجتماعی
- تحقق مؤلفه های حکمرانی سبب ارتقای میزان اعتماد اجتماعی می شود.
- به وجود آمدن نگرشی واقع گرایانه در اداره امور کشور، حفظ وضعیت اخلاقی و عدالت در توزیع مزایای ناشی از نگرش واقع گرایانه به منظور رضایت شهروندان
- سازماندهی منظم و منضبط امور کشور داری با استفاده از جنبه ها ی برتر تفکر سیاسی، اجرایی
به طور کلی برای اینکه یک حکمرانی، حکمرانی خوب تلقی شود بایستی کارکردهای زیر را داشته باشد:
- قانون گرایی؛ نگرش راهبردی در حل مسائل کشوری؛ بسترسازی لازم برای مشارکت شهروندان در فرآیند تصمیم گیری، تصمیم سازی و اجرای آن، شفافیت در عملکرد دولتمردان، مسئولیت پذیری و پاسخگویی کارگزاران، اولویت دهی برای حل مسائل مربوط به فقر و بیکاری و مانند آن؛ افزایش آگاهی برای تأمین حقوق اقلیت ها و حقوق زنان.
دانلود :
- حکمرانی خوب و قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
- تحلیلى بر رویکردهاى حکمروایى و برنامه ریزى شهرى در کاهش تغییرات آب و هوایى با تمرکز بر حوزه مدیریت کلان شهر تهران